Hat weşandin · Kurdish (Kurmanji, Latin)

Tomarkirina şirketê li Çînê: belge, gav û demjimêr

Rêbereke pratîk ji bo damezrînerên biyanî yên ku dixwazin li ser axa sereke ya Çînê şirketekê tomar bikin: belgeyên pêwîst, gavên fermî, demjimêra çaverêkirî û xalên girîng. Agahdariya giştî ye, ne şîreta hiqûqî an bacê ye.

Ji bo damezrînerên biyanî, tomarkirina şirketê li ser axa sereke ya Çînê (mainland China) pêvajoyek birêkûpêk e ku pêşî li gorî qanûn û rêziknameyên heyî tê meşandin. Armanca vê gotarê ew e ku hûn bi awayekî pratîk fêm bikin ka kîjan belge lazim in, kîjan gav tên avêtin û çiqas dem tê xerckirin. Ev agahdariya giştî ye û ne şîreta hiqûqî an bacê ye; berî ku hûn dest pê bikin, bi şêwirmendek hiqûqî an parêzerê xwecihî yê Çînê re şêwir bikin.

Berî destpêkirinê: bijartina forma şirketê

Ji bo veberhênerên biyanî, forma herî berbelav a şirketê şirketa berpirsiyariya sînordar a bi sermayeya biyanî (WFOE – Wholly Foreign-Owned Enterprise) e. Ev forma destûrê dide ku hûn %100 xwediyê şirketê bin, bêyî hevkarê xwecihî. Formên din jî hene, wek hevkarî (joint venture) bi şirketeke çînî re, lê WFOE ji bo piraniya damezrîneran hêsantir û zelaltir e.

Berî her tiştî, divê hûn navê şirketê hilbijêrin û pêşî wî qeyd bikin. Nav divê bi çînî be û li gorî rêzikên navdanê yên Çînê ne dubare be. Her weha divê hûn qada çalakiyê (business scope) diyar bikin; ev qad diyar dike ka şirket çi kar dikare bike û dibe ku hin çalakî hewceyê destûrnameyek taybet bin.

Belgeyên sereke yên pêwîst

Lîsteya belgeyan li gorî bajar, form û qada çalakiyê hinekî diguhere, lê bi giştî ev in:

• Pasaport ya damezrîner(an) û rêveberê qanûnî, bi kopiyên noterîkirî û wergera çînî (an bi awayê fermî hatî pejirandin).
• Belgeya navnîşana qanûnî (registered address) li Çînê — pir caran bi peymanek kirêyê an belgeyek milkê ve tê piştrastkirin.
• Peymana damezrandinê (Articles of Association) ku li gorî qanûna Çînê hatî amadekirin.
• Belgeya sermayeyê û nexşeya ku sermaye çawa tê dayîn.
• Belgeya nasnameyê ya pargîdaniya dayik (heke damezrîner şirket be), bi noterîkirin û werger.
• Formên fermî yên tomarbûnê ku ji hêla rayedarê bazirganiyê ve tên peyda kirin.

Hin belge divê li welatê damezrîner bên noterîkirin û carinan jî ji hêla konsolosxaneya Çînê ve bên pejirandin (legalization). Ji bo welatên ku Peymana Haagê ya Apostille îmze kiriye, dibe ku apostille bes be, lê ev yek li gorî rêzikên herêmî tê nirxandin.

Gavên tomarbûnê bi rêz

1. Qeydkirina navê şirketê

Pêşî hûn navê pêşniyarkirî radestî rayedarê bazirganiyê dikin. Ev gav bi gelemperî çend rojên kar digire. Heke nav were pejirandin, hûn dikarin bi belgeyên din re berdewam bikin.

2. Amadekirina belgeyan û werger

Hemû belgeyên biyanî divê bên wergerandin bo çînî. Wergera fermî û noterîkirin bi gelemperî tê xwestin. Vê gavê bi baldarî bikin, ji ber ku xeletiyên piçûk dikarin pêvajoyê paşde bixin.

3. Radestkirina serlêdana tomarbûnê

Serlêdan bi belgeyên temam ve tê radestkirin. Rayedar nasname, navnîşan, sermaye û qada çalakiyê kontrol dike. Heke her tişt rast be, belgeya destûrnameya bazirganiyê (business license) tê dayîn — ev belge bingeha qanûnî ya şirketê ye.

4. Çêkirina mohra şirketê

Piştî wergirtina destûrnameyê, divê hûn mohrên fermî çêbikin: mohra şirketê, mohra darayî û carinan mohra peymanan. Ev mohr li Çînê girîng in û di peymanan de roleke mezin dilîzin.

5. Hesabê bankê û qeyda bacê

Hûn hewceyê hesabek bankê ya şirketê ne. Ji bo vekirina wê, destûrname, mohr û belgeyên nasnameyê tên xwestin. Her weha divê hûn qeyda bacê bikin û bi rayedara bacê re têkiliyê saz bikin. Li gorî çalakiyê, dibe ku hûn hewceyê qeyda façûra elektronîk û pergala raporkirina bacê bin.

6. Qeydên din ên guncan

Li gorî qada çalakiyê, dibe ku hûn hewceyê destûrnameyên taybet bin, wek ji bo xwarinê, dermanan, perwerdeyê an karûbarên darayî. Her weha heke hûn karmendan digirin, divê hûn qeydên bîmeya civakî û karê bikin.

Demjimêra çaverêkirî

Demjimêr li gorî bajar, temambûna belgeyan û qada çalakiyê diguhere. Bi giştî:

• Qeydkirina nav: çend rojên kar.
• Amadekirina belgeyan û werger: ji hefteyekê heta çend hefteyan, li gorî welatê damezrîner.
• Tomarbûna şirketê û destûrname: bi gelemperî çend roj heta çend hefteyan piştî radestkirina belgeyên temam.
• Mohr, hesabê bankê û qeyda bacê: çend roj heta çend hefteyan zêde.

Ji ber vê yekê, ji bo pêvajoyek birêkûpêk, bi gelemperî çend hefte heta du mehan tê hesibandin. Heke destûrnameyek taybet hewce be, ev dem dikare dirêjtir bibe.

Xalên girîng ên pratîk

• Navnîşana qanûnî: divê navnîşanek rastîn û qanûnî be; gelek bajar navnîşanên virtual an hevbeş qebûl dikin, lê divê hûn rêzikên herêmî kontrol bikin.
• Sermaye: sermayeya qeydkirî û demjimêra dayîna wê divê di belgeyan de zelal be. Ji bo hin çalakiyan herêm rêzikên taybet hene.
• Rêveberê qanûnî: divê kesek berpirsiyar were diyarkirin; ew dikare biyanî be, lê divê nasname û belgeyên wî temam bin.
• Bac û muhasebe: piştî tomarbûnê, divê hûn raporkirina bacê û qeydên muhasebeyê bi rêkûpêk bimeşînin.
• Guhertina rêzikan: qanûn û rêzikname li Çînê dikarin bên guhertin; berî destpêkirinê agahdariya herî nû ji rayedar an şêwirmendek xwecihî bistînin.

Encam

Tomarkirina şirketê li Çînê pêvajoyek birêkûpêk e ku bi qeydkirina nav, amadekirina belgeyan, radestkirina serlêdanê, çêkirina mohran û vekirina hesabê bankê tê meşandin. Belgeyên rast, wergera fermî û şêwirmendiya xwecihî dikarin pêvajoyê hêsantir bikin. Ji bîr nekin: ev gotar tenê agahdariya giştî ye, ne şîreta hiqûqî an bacê ye. Berî her gavê girîng, bi pisporê xwe re şêwir bikin.